Bayraklı: İstanbul’un Dönüşümü Ertelenemez

Yiğitbay Yapı ve İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı, İnşaat Mühendisi Hikmet Bayraklı, İstanbul’da kentsel dönüşümün hızlandırılması gerektiğini belirterek, dönüşümün önündeki en önemli sorunların yalnızca teknik değil; maliyet, geçici barınma, hak sahipleri arasındaki uzlaşma ve süreçlerin yönetimi olduğunu söyledi. Bayraklı, vatandaşın güvenli binaya ulaşmak isterken altından kalkamayacağı ekonomik ve bürokratik yüklerle karşı karşıya bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

 

VATANDAŞ DÖNÜŞMEK İSTİYOR AMA MALİYETTEN ENDİŞE EDİYOR

 

İnşaat maliyetlerinin hane bütçeleri üzerindeki etkisinin kentsel dönüşüm kararlarını doğrudan etkilediğini belirten Bayraklı, özellikle sabit gelirli vatandaşlar ve emekliler açısından ek finansman ihtiyacının önemli bir sorun oluşturduğunu ifade etti.

 

Bayraklı şunları söyledi: “İnsanlara ‘Binanız riskliyse dönüştürün’ demek tek başına çözüm değildir. Vatandaş da güvenli bir binada yaşamak istiyor. Ancak önüne çıkan maliyeti karşılayamayacağını düşünüyorsa karar vermekte zorlanıyor. Kentsel dönüşümde can güvenliği ile vatandaşın ödeme gücünü aynı masada değerlendirmek zorundayız.”

 

KİRA VE GEÇİCİ BARINMA DÖNÜŞÜMÜN EN KRİTİK AŞAMALARINDAN

 

Dönüşüm sürecinde vatandaşların yeni bina tamamlanana kadar nerede yaşayacağının önemli bir problem olduğunu belirten Bayraklı, İstanbul’daki kira maliyetlerinin bu soruyu daha da önemli hale getirdiğini söyledi.

 

Bayraklı, “Vatandaşın ilk sorularından biri ‘Binam yıkılırsa iki yıl nerede yaşayacağım?’ oluyor. Aile düzenini değiştirmek, başka bir semte taşınmak, kira ve nakliye giderlerini karşılamak kolay değil. Özellikle çocuklu aileler, emekliler ve dar gelirli vatandaşlarımız açısından geçici barınma süreci dönüşüm kararının önemli bir parçasıdır. Kira desteği ve geçici barınma modelleri gerçek piyasa şartları dikkate alınarak ele alınmalıdır.” dedi.

 

KOMŞULAR ANLAŞAMAYINCA BİNA BEKLİYOR

 

Kentsel dönüşümde hak sahipleri arasındaki anlaşmazlıkların süreçleri uzatabildiğine dikkat çeken Bayraklı, vatandaşların doğru bilgiye ulaşmasının uzlaşmayı kolaylaştıracağını ifade etti.

 

“Bir apartmanda onlarca farklı hayat ve ekonomik şart var.” diyen Bayraklı, “Bir vatandaş hemen dönüşmek isterken diğeri maliyeti karşılayamayabilir. Bir başkası da bağımsız bölümünün metrekaresi veya yeni projedeki paylaşım konusunda endişe duyabilir. İnsanları karşı karşıya getirmek yerine şeffaf bir süreç yürütülmeli ve herkes ne kazanacağını, ne ödeyeceğini ve hangi takvim içerisinde evine döneceğini baştan bilmelidir.” ifadelerini kullandı.

 

DÖNÜŞÜMDE EN BÜYÜK İHTİYAÇ GÜVENDİR

 

Vatandaş ile yüklenici arasındaki ilişkinin sağlıklı kurulmasının projenin başarısında belirleyici olduğunu vurgulayan Bayraklı, sözleşme ve proje aşamasında belirsizlik bırakılmaması gerektiğini söyledi.

 

Bayraklı, “İnsanlar çoğu zaman hayatları boyunca sahip oldukları en değerli varlığı, yani evlerini teslim ediyor. Dolayısıyla güven duymak istiyorlar. Proje nasıl olacak, hangi malzeme kullanılacak, teslim tarihi ne zaman, gecikme halinde ne olacak, kira yükümlülüğü nasıl karşılanacak? Bunların tamamı açık ve anlaşılır biçimde ortaya konulmalıdır. Şeffaflık hem vatandaşı hem de işini doğru yapan firmaları korur.” dedi.

 

HIZLI DÖNÜŞÜM KALİTEDEN TAVİZ ANLAMINA GELMEMELİ

 

İstanbul’un deprem riski nedeniyle hızlı hareket etmek zorunda olduğunu ancak hızın mühendislik standartlarının önüne geçmemesi gerektiğini belirten Bayraklı, zemin etüdünden yapı denetimine kadar bütün aşamaların titizlikle yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

 

Bayraklı, “Bir riskli binayı hızlıca yıkıp yerine yenisini yapmak tek başına başarı değildir. Yerine yapılan binanın gelecek nesillerin güvenle yaşayabileceği nitelikte olması gerekir. Zemin etüdü, statik proje, doğru malzeme, doğru uygulama ve etkin denetim zincirinin hiçbir halkası zayıf olmamalıdır. Kentsel dönüşümün amacı sadece yeni bina değil, güvenli bina üretmektir.” diye konuştu.

 

SÜREÇ VATANDAŞ İÇİN DAHA ANLAŞILIR HALE GETİRİLMELİ

 

Risk tespitinden proje ve ruhsat aşamalarına, tahliyeden inşaatın tamamlanmasına kadar birçok işlemin vatandaş açısından karmaşık görülebildiğini belirten Bayraklı, sürecin daha anlaşılır ve öngörülebilir hale getirilmesi gerektiğini söyledi.

 

Bayraklı, “Vatandaşımız hangi kuruma başvuracağını, hangi aşamada hangi işlemi yapacağını ve yaklaşık ne kadar bekleyeceğini bilmelidir. Belirsizlik arttıkça insanlar dönüşüm kararını erteliyor. Sürecin sadeleşmesi, doğru bilgilendirme ve kurumlar arasındaki koordinasyon İstanbul’un dönüşüm hızına doğrudan katkı sağlar.” dedi.

 

BAYRAKLI: DÖNÜŞÜMÜ BİNA BİNA DEĞİL, İNSAN ODAKLI DÜŞÜNMELİYİZ

 

Kentsel dönüşümün yalnızca eski yapıların yenilenmesi olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Bayraklı, sözlerini şöyle tamamladı:

“İstanbul’un dönüşümü ertelenemez. Ancak dönüşüm yaparken binayı değil, o binanın içerisinde yaşayan insanı merkeze koymalıyız. Vatandaşın maliyet sorununu çözmeden, geçici barınmasını düşünmeden, komşular arasındaki uzlaşmayı kolaylaştırmadan ve süreci güvenilir hale getirmeden istediğimiz hıza ulaşamayız. Kamu, yerel yönetimler, sektör ve vatandaş aynı hedefte buluşmalıdır. İstanbul’un ihtiyacı yalnızca daha fazla bina yenilemek değil; güvenli, ekonomik olarak ulaşılabilir ve insanların güven duyduğu bir dönüşüm modelini hayata geçirmektir.”